نظام الدين شامى
14
ظفرنامه ( تاريخ فتوحات امير تيمور گوركانى ) ( فارسى )
28 كابل سلطان پسر دورچى 29 عادل سلطان پسر محمّد 30 سيورغاتميش خان 31 سلطان محمود خان پسر سيورغاتميش خان خلّد الله ملكه و سلطانه پادشاه جهانگير چنكيز خان چون نسق كار فرزندان كرد فرمود كه هركه دانش و ياساق و سياست و جلادت و رعايت آيين و رسوم دوست دارد بايد كه ملازمت چغتاى كند و او پادشاهى بود عاقل و خانى عادل كريم دل بافراست و ذكايى موفور و كياست و عقلى مشهور چنكيز خان بوقت قسمت لشكرها چندهزار سواركارى به دو تفويض كرد مقدّم ايشان قراچار بود از قوم برلاس كه جدّ بزرگوار اين امير صاحبقران است و از مبدأ التاى تا وسط سيحون و اقصاى جيحون يكسره بوى ارزانى داشت و چون چنكيز خان سلطان جلال الدين را منهزم كرد و از آب سند بازگشت چغتاى را بحكومت ناحيت تركستان نصب كرد و بعد از واقعهء چنكيز خان چغتاى در تعظيم اوكتاى قاآن و بزرگداشت او مبالغتها كرد و چون قضيّهء هايلهء اوكتاى واقع شد از غايت محبّت برادر و هول فراق او در سال ششصد و چهل بعد از دو ؟ ؟ ؟ ماه از واقعهء او بيمارئ سختش پديد آمد و بصدمهء مرگ كه ويرانكنندهء خانهء عيش و امّيدست از تخت و تاج مفارقت نمود [ بيت ] جهانا مپرور چو خواهى درود * چو مىبدروى پروريدن چه سود بعد از وفات او بر موجبى كه مفصّل آن ذكر رفته پادشاهى از يكى به ديگرى افتاد و از ميان ايشان مباركشاه پسر قراهولاكو بغايت نيكنفس و كمآزار و متحمّل و كريم و شجاع و بردبار بود اولوس چغتاى در زمان او در امن و راحت افتادند و باز چون نوبت بدوا خان رسيد سى و سه سال پادشاهى كرد و بحسن تدبير لشكرهاى اولوس چغتاى را جمع گردانيد و چون نوبت به فرزند او كونچك خان رسيد او را تدبيرهاى صايب بود مملكت پدر را زياده گردانيد و چون ديد كه فرزندان قيدو خان ولايت را ضبط نمىتوانند كرد ولايت ايشانرا داخل ولايت چغتاى گردانيد و در تصرّف خود آورد و چون نوبت بكپك خان رسيد سلطنت بمهابت او رونق يافت و آوازهء عدل و عدلئ او در جهان مشهور شد و در سال هفتصد و چهل و هفت كه اسم پادشاهي بر دانشمندچه و بويان قولى بود امير قزاغان مباشر تدبير امور مملكت بود و فوايد عدل و احسان وى بعالميان مىرسيد و بر جادّهء شريعت و راه راستى معاش پسنديده مىكرد همواره داد مظلوم دادى و در عدل بر روى خلق گشادى علما و اشراف را توقير فرمودى و رعيّت و زيردستانرا مرفّه داشتى و مقام او در زمستان سالى سراى و قراتور بود و در تابستان شهر مونك